Mỹ và Đài Loan hôm thứ Năm (15/1) đã đạt được một thỏa thuận thương mại theo đó cắt giảm thuế quan đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ chốt của hòn đảo này, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, đồng thời hướng dòng vốn đầu tư mới vào ngành công nghệ của Mỹ, một động thái có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng với Trung Quốc.
Thỏa thuận, được đàm phán trong thời gian dài, giúp củng cố quan hệ giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Đài Bắc vào thời điểm nhạy cảm khi Trung Quốc gia tăng áp lực đối với Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Bắc Kinh coi là một phần chủ quyền của mình, trong khi Washington tìm cách tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện với Trung Quốc.
Theo các điều khoản chính, các nhà sản xuất chip Đài Loan như TSMC sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn đối với chất bán dẫn, thiết bị và các sản phẩm liên quan nhập khẩu vào Mỹ nếu mở rộng hoặc chuyển sản xuất sang Mỹ, đồng thời một số mặt hàng sẽ được miễn thuế hoàn toàn. Thuế quan đối với hầu hết các mặt hàng xuất khẩu khác của Đài Loan sang Mỹ sẽ được giảm từ 20% xuống 15%.
Bộ Thương mại Mỹ cho biết dược phẩm không nhãn mác, linh kiện máy bay và “các tài nguyên thiên nhiên khan hiếm” sẽ được miễn thuế. Đài Loan cũng cam kết rằng nếu thuế nhập khẩu chip của Mỹ tăng trong tương lai, hòn đảo này sẽ không bị đối xử bất lợi so với các đối tác khác.
Đổi lại, các doanh nghiệp Đài Loan cam kết đầu tư khoảng 250 tỷ USD để mở rộng sản xuất chất bán dẫn, năng lượng và trí tuệ nhân tạo tại Mỹ. Con số này bao gồm 100 tỷ USD mà TSMC đã công bố đầu tư trong năm 2025, và sẽ còn tăng thêm, theo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick.
Chính quyền Trump cho biết Đài Loan cũng sẽ bảo lãnh thêm 250 tỷ USD tín dụng nhằm tạo điều kiện cho các khoản đầu tư tiếp theo. Phát biểu trên CNBC, ông Lutnick cho biết mục tiêu của Mỹ là đưa khoảng 40% chuỗi cung ứng và sản xuất chip của Đài Loan sang Mỹ, đồng thời cảnh báo rằng nếu không sản xuất tại Mỹ, thuế quan có thể lên tới 100%.
Việc mở rộng sản xuất chip tại Mỹ dự kiến sẽ mang lại thêm đơn hàng cho các nhà cung cấp thiết bị chủ chốt của TSMC như ASML, Lam Research và Applied Materials, đồng thời thúc đẩy các nhà cung cấp hóa chất và vật liệu như Sumitomo Corp và Qnity Electronics – công ty con của DuPont.
Nhiều doanh nghiệp trong số này đã hiện diện tại bang Arizona, nơi Intel đặt các hoạt động lớn, và đã tiếp tục mở rộng khi TSMC xây dựng và mở rộng các nhà máy tại đây.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu Nvidia – hãng phụ thuộc nhiều vào TSMC trong khâu sản xuất – tăng hơn 2%, giữ phần lớn mức tăng trong ngày. Cổ phiếu Intel giảm nhẹ. Trong khi đó, chứng chỉ lưu ký và cổ phiếu của ASML, Lam Research, Applied Materials và Qnity tăng khoảng 4-6%.
