Lưu lượng tàu chở dầu qua kênh đào Suez vượt mức trước khủng hoảng Biển Đỏ

Lưu lượng tàu chở dầu qua kênh đào Suez đang ghi nhận những dấu hiệu phục hồi rõ nét, khi số lượt tàu chở dầu đã vượt mức bình quân trước khi khủng hoảng Biển Đỏ bùng phát năm 2023. Tuy nhiên, triển vọng phục hồi vẫn thiếu chắc chắn do xung đột và các rủi ro an ninh tiếp tục đe dọa những tuyến hàng hải chiến lược.

Hoạt động vận tải qua kênh đào Suez của Ai Cập đang dần khởi sắc. Số lượt tàu chở dầu đi qua tuyến đường này đã tăng lên mức cao hơn bình quân trước cuộc khủng hoảng Biển Đỏ năm 2023. Dù vậy, theo chuyên trang kinh tế vùng Vịnh AGBI, đà phục hồi vẫn phụ thuộc lớn vào tình hình an ninh và diễn biến xung đột trong khu vực.

Xuất khẩu dầu Saudi Arabia và Nga thúc đẩy lưu lượng tàu

Sự gia tăng lưu lượng tàu chủ yếu đến từ hai hoạt động: Saudi Arabia chuyển hướng xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ và hoạt động vận chuyển dầu Nga sang Ấn Độ.

Cụ thể, dầu từ cảng Yanbu của Saudi Arabia được vận chuyển về phía Bắc, đi qua kênh đào Suez. Trong khi đó, dầu Nga xuất phát từ các cảng thuộc Biển Đen và Baltic cũng sử dụng tuyến đường này để đến Ấn Độ, giúp rút ngắn hành trình so với phương án đi vòng qua khu vực phía Nam châu Phi.

Tuy nhiên, nếu xét theo tổng trọng tải, lưu lượng vận tải hiện vẫn thấp hơn khoảng 1/3 so với giai đoạn trước khủng hoảng. Điều này cho thấy quá trình phục hồi chưa diễn ra đồng đều và hoạt động hàng hải vẫn phụ thuộc đáng kể vào những thay đổi về tuyến vận chuyển do xung đột cũng như các biện pháp trừng phạt.

Theo dữ liệu từ chuyên trang hàng hải Lloyd’s List, kênh đào Suez ghi nhận 1.338 lượt tàu qua lại trong tháng 10/2026, tăng so với 1.228 lượt trong tháng 9/2026 và 998 lượt cùng kỳ năm 2025.

Tổng trọng tải tàu đạt 126 triệu DWT, tăng 18% so với tháng trước và cao hơn 63% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, trọng tải tàu chở dầu thô đạt 47 triệu DWT trong tháng 10/2026, vượt mức bình quân 44 triệu DWT/tháng trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2023. Đây là khoảng thời gian trước khi lực lượng Houthi bắt đầu tấn công các tàu thuyền tại Biển Đỏ, buộc nhiều hãng vận tải phải chuyển hướng qua miền Nam châu Phi.

Dù vậy, cần phân biệt trọng tải với lượng hàng hóa thực tế được vận chuyển. DWT phản ánh khả năng chuyên chở của tàu, không đồng nghĩa với khối lượng dầu đã được vận chuyển, đồng thời chỉ số này cũng bao gồm cả những tàu đang chạy không tải.

Bà Bridget Diakun, Giám đốc nghiên cứu và tình báo hàng hải của Lloyd’s List, cho biết lưu lượng tàu qua Suez hiện đạt mức cao nhất kể từ khi các cuộc tấn công tại Biển Đỏ bắt đầu. Trong đó, việc các tuyến vận tải container quay trở lại đóng góp đáng kể vào quá trình phục hồi.

Trong khi đó, ông Richard Meade, Tổng biên tập Lloyd’s List, cho biết gần 40% số lượt tàu chở dầu thô cỡ lớn đi qua kênh đào trong tháng 10 thuộc diện bị trừng phạt.

Rủi ro an ninh tiếp tục đe dọa các tuyến hàng hải chiến lược

Tại eo biển Hormuz, những lo ngại về an ninh vẫn ảnh hưởng đến hoạt động vận tải. Theo Lloyd’s List Intelligence, số lượt tàu không có liên hệ với Iran đi qua eo biển này giảm còn 110 trong tuần từ ngày 19-25/10, thấp hơn mức 122 lượt của tuần trước đó và bình quân 115 lượt/tuần trong tháng 9/2026.

Ở cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ, eo biển Bab al-Mandab, việc các tuyến vận tải container hoạt động trở lại cũng là động lực chính thúc đẩy lưu lượng tàu.

Tuy nhiên, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Domínguez cho biết các tàu có liên hệ với Saudi Arabia vẫn là mục tiêu của những vụ tấn công trong khu vực. Diễn biến này có thể tiếp tục gây sức ép lên hoạt động vận tải và ảnh hưởng đến số lượng tàu qua lại trong thời gian tới.

Nhìn chung, lưu lượng vận tải qua kênh đào Suez đang cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực, đặc biệt ở nhóm tàu chở dầu và tàu container. Tuy nhiên, xung đột địa chính trị, các biện pháp trừng phạt và nguy cơ tấn công tại những tuyến hàng hải trọng yếu vẫn là những yếu tố có thể làm gián đoạn đà phục hồi này.