Cựu Chủ tịch SEC cảnh báo bong bóng AI có thể đẩy kinh tế Mỹ vào suy thoái trước năm 2028

Cơn sốt đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ hình thành bong bóng tài sản tại Mỹ. Gary Gensler, cựu Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), cảnh báo dòng vốn khổng lồ đổ vào hạ tầng AI có thể vượt xa khả năng tạo ra lợi nhuận thực tế, dẫn đến một đợt điều chỉnh mạnh và thậm chí đẩy nền kinh tế Mỹ vào suy thoái trước cuộc bầu cử Tổng thống năm 2028.

Dòng vốn 800 tỷ USD mỗi năm làm gia tăng nguy cơ bong bóng AI

Trong cuộc phỏng vấn với CNN, ông Gary Gensler nhận định thị trường AI đã bước vào giai đoạn bong bóng, khi các doanh nghiệp và nhà đầu tư liên tục rót vốn vào lĩnh vực này với quy mô ngày càng lớn.

Theo một số ước tính, dòng tiền đầu tư vào hạ tầng AI hiện lên tới 800 tỷ USD mỗi năm. Các tập đoàn công nghệ đang chi mạnh cho trung tâm dữ liệu, chip xử lý tiên tiến và thiết bị điện toán nhằm phát triển những mô hình AI có năng lực vượt trội, đồng thời cạnh tranh với Trung Quốc trong cuộc đua công nghệ.

Tuy nhiên, ông Gensler cho rằng tốc độ đầu tư đang vượt quá khả năng tạo ra doanh thu và lợi nhuận tương ứng. Ông cảnh báo khi kỳ vọng tăng trưởng không được đáp ứng, doanh nghiệp sẽ phải thu hẹp chi tiêu, kéo theo nguy cơ suy giảm kinh tế.

Cựu Chủ tịch SEC cũng dẫn lại những bài học lịch sử từ các đợt bùng nổ công nghệ như đường sắt, điện trong thập niên 1920 và Internet vào thập niên 1990. Những công nghệ này từng thu hút dòng vốn khổng lồ, nhưng sau đó trải qua các đợt điều chỉnh mạnh khi kỳ vọng đầu tư vượt xa hiệu quả kinh doanh thực tế.

canh-bao-bong-bong-ai-day-kinh-te-my-vao-suy-thoai
Cựu Chủ tịch SEC cảnh báo về bong bóng AI

Đầu tư quá mức và nợ vay có thể trở thành điểm yếu

Một trong những vấn đề khiến ông Gensler lo ngại là quy mô chi tiêu ngày càng lớn của các tập đoàn công nghệ. Theo ông, mức đầu tư của nhóm doanh nghiệp này trong năm 2026 đã cao gấp 5 lần so với ba năm trước.

Không chỉ quy mô vốn, cách thức tài trợ cho các dự án AI cũng tiềm ẩn rủi ro. Ông Gensler đặc biệt lưu ý đến hình thức tài trợ vòng tròn (circular funding) và các cấu trúc tài chính phức tạp nằm ngoài bảng cân đối kế toán. Những cơ chế này có thể khiến nhà đầu tư khó đánh giá đầy đủ nghĩa vụ nợ và mức độ rủi ro thực tế của doanh nghiệp.

Nếu dòng tiền đầu tư tiếp tục tăng nhanh nhưng doanh thu không theo kịp, các khoản vay có thể trở thành gánh nặng lớn. Khi đó, chỉ cần kỳ vọng tăng trưởng suy yếu hoặc nguồn vốn bị thu hẹp, nhiều doanh nghiệp có nguy cơ gặp khó khăn về thanh khoản.

Nhóm neocloud đối mặt nguy cơ phá sản

Theo ông Gensler, các doanh nghiệp có nguy cơ chịu tác động đầu tiên có thể thuộc nhóm neocloud – những nền tảng điện toán đám mây chuyên cung cấp năng lực xử lý dữ liệu quy mô lớn cho các nhà phát triển AI thông qua hình thức cho thuê.

Một số công ty trong lĩnh vực này đang sử dụng lượng vốn vay lớn để xây dựng hạ tầng, trong khi mô hình kinh doanh phụ thuộc nhiều vào nhu cầu tính toán AI. Nếu nhu cầu giảm hoặc khách hàng cắt giảm ngân sách, khả năng trả nợ của họ có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ông Gensler cho rằng các tập đoàn công nghệ lớn có nhiều nguồn lực để chống chịu, nhưng một số doanh nghiệp neocloud có thể phải đối mặt với nguy cơ phá sản.

Elon Musk cũng từng cảnh báo hơn 200 công ty neocloud có thể trải qua quá trình đào thải và hợp nhất, trong đó nhiều doanh nghiệp nhỏ khó tồn tại độc lập.

nha-dau-tu-can-trong-ve-bong-bong-al
Nhà đầu tư cần thận trọng trước làn sóng đầu tư AI

Suy thoái có thể xuất hiện trước bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2028

Về mức độ tác động, ông Gensler dự báo một cuộc suy thoái do bong bóng AI gây ra có thể tương đương với cú sụp đổ của bong bóng dot-com đầu những năm 2000, nhưng chưa chắc nghiêm trọng như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Theo ông, quá trình định giá lại tài sản và suy yếu kinh tế có thể diễn ra trước tháng 11/2028, thời điểm diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tiếp theo.

Tuy nhiên, không phải tất cả chuyên gia đều đồng tình với nhận định này. Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, cho rằng thị trường AI đang trải qua quá trình điều chỉnh một phần thay vì chuẩn bị sụp đổ hoàn toàn.

Ông nhận định những đợt giảm giá cổ phiếu công nghệ gần đây chưa cho thấy dấu hiệu hoảng loạn trên diện rộng. Đáng chú ý, tỷ lệ giá trên lợi nhuận (P/E) của các nhà sản xuất chip đã giảm xuống dưới mức trung bình của toàn thị trường, cho thấy định giá không còn quá nóng như giai đoạn bong bóng dot-com 1999–2000.

Theo Yardeni, việc các chuyên gia liên tục cảnh báo về rủi ro bong bóng cũng góp phần giúp nhà đầu tư thận trọng hơn, hạn chế tình trạng đầu cơ quá mức.

Nhà đầu tư cần thận trọng trước làn sóng đầu tư AI

Dù thừa nhận tiềm năng dài hạn của công nghệ AI, ông Gensler cho rằng thị trường vốn có thể đang đánh giá quá cao triển vọng tăng trưởng của lĩnh vực này. Khoảng cách giữa kỳ vọng và hiệu quả kinh doanh thực tế sẽ là yếu tố quyết định mức độ bền vững của làn sóng đầu tư.

Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng không chỉ là theo dõi tốc độ phát triển của AI mà còn phải đánh giá khả năng tạo doanh thu, dòng tiền, mức nợ và hiệu quả sử dụng vốn của từng doanh nghiệp.

AI vẫn có thể là động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế, nhưng điều đó không đồng nghĩa mọi khoản đầu tư vào lĩnh vực này đều mang lại lợi nhuận. Khi thị trường bước vào giai đoạn định giá lại, những doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào vốn vay và kỳ vọng tăng trưởng chưa được kiểm chứng có thể chịu rủi ro lớn hơn.

Như lời cảnh báo của ông Gensler, nhà đầu tư không thể biết chính xác thời điểm hay mức độ nghiêm trọng của một đợt điều chỉnh. Vì vậy, chuẩn bị danh mục trước những biến động bất ngờ là điều cần thiết, thay vì chỉ tập trung vào triển vọng tăng trưởng của AI.

TUYÊN BỐ MIỄN TRÁCH NHIỆM: Giao dịch ngoại hối (Forex), hàng hóa và các sản phẩm tài chính khác có mức độ rủi ro cao và không phù hợp với tất cả nhà đầu tư. Bạn có thể mất toàn bộ số vốn đã đầu tư. Nội dung trên website danhgiasan.com chỉ mang tính chất thông tin và tham khảo, không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng và tham khảo chuyên gia tài chính độc lập trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào. Danhgiasan.com không chịu trách nhiệm về bất kỳ tổn thất tài chính nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trên website.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *