Khủng hoảng chồng chất, Toyota đối mặt quý giảm lợi nhuận thứ năm liên tiếp – ngày 03/08/2026

Tập đoàn chế tạo ô tô lớn nhất thế giới Toyota Motor đang đứng trước nguy cơ ghi nhận quý sụt giảm lợi nhuận thứ năm liên tiếp. Báo cáo tài chính dự kiến công bố vào thứ Ba (04/08) tới của hãng đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu, trong bối cảnh doanh số bán xe sụt giảm tại các thị trường chiến lược, chi phí vận hành leo thang và chuỗi cung ứng bị tê liệt nghiêm trọng sau trận động đất kinh hoàng tại miền nam Nhật Bản tuần trước.

Theo kết quả khảo sát trung bình từ 8 nhà phân tích vĩ mô của tổ chức LSEG, Toyota dự kiến sẽ báo cáo lợi nhuận hoạt động đạt 1,11 nghìn tỷ yên (tương đương 7,04 tỷ USD) cho quý đầu tiên của năm tài chính (giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6), giảm 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả ảm đạm này phản ánh sự cộng hưởng tiêu cực từ đà suy thoái sức mua tại một số thị trường quốc tế chủ lực, kết hợp với làn sóng lạm phát chi phí logistics trên toàn cầu do xung đột kéo dài tại Trung Đông. 

Tổng doanh số bán hàng toàn cầu của hai thương hiệu Toyota và Lexus đã bốc hơi 3%, rơi xuống mức hơn 2,5 triệu chiếc trong quý 1, khi đà tăng trưởng khiêm tốn tại thị trường Mỹ không đủ sức gánh vác mức sụt giảm nghiêm trọng tại các khu vực khác.

Báo cáo chi tiết cho thấy Toyota đang phải chịu tổn thất nặng nề từ cuộc chiến giá cả và làn sóng mở rộng thị phần vũ bão của BYD cùng các thương hiệu xe điện Trung Quốc. Tại thị trường Trung Quốc, doanh số của gã khổng lồ Nhật Bản đã lao dốc tới 28%. Tình hình cũng không mấy khả quan tại các thị trường trọng điểm truyền thống của hãng khi doanh số tại châu Đại Dương giảm 16%, tại khu vực Trung và Nam Mỹ giảm 5%, và đặc biệt là mức bốc hơi lên tới 1/3 tổng lượng xe tiêu thụ tại thị trường Trung Đông.

Bên cạnh áp lực cạnh tranh, chiến sự nổ ra từ cuối tháng Hai tại Trung Đông đã kích hoạt một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng mới. Giá các nguyên liệu đầu vào cốt lõi như nhôm và naphtha liên tục bị đẩy lên mức cao, đồng thời hoạt động vận tải biển qua các eo biển chiến lược bị phong tỏa đã cản trở nghiêm trọng tiến độ giao xe đến tay khách hàng. Thêm vào đó, tại thị trường Mỹ, Toyota cũng đối mặt với khoảng trống doanh số ngắn hạn do quá trình chuyển đổi dây chuyền từ mẫu SUV RAV4 hiện tại sang phiên bản cải tiến thế hệ mới – một trong những dòng xe mang lại biên lợi nhuận cao nhất cho hãng.

Bên cạnh những khó khăn về thương mại, rủi ro thiên tai tại nội địa đang giáng đòn trực diện vào năng lực sản xuất của Toyota. Trận động đất mạnh càn quét đảo Kyushu tuần trước đã làm hư hại nặng nề hạ tầng của các nhà cung ứng linh kiện, buộc Toyota phải phát lệnh tạm ngừng hoạt động khẩn cấp tại 4 nhà máy lắp ráp và sản xuất xe trong nước. Theo lộ trình, 3 nhà máy đặt tại vùng tâm chấn sẽ bị đóng băng đến hết thứ Tư, và 1 nhà máy lớn ở miền trung Nhật Bản phải ngừng hoạt động đến hết thứ Sáu.

Mức độ nghiêm trọng của chuỗi đứt gãy này hiện vẫn là một ẩn số lớn. Tập đoàn Aisin – nhà cung cấp linh kiện hệ thống truyền động cốt lõi cho Toyota – thừa nhận nhà máy của họ nằm sát tâm chấn chịu tổn thất nặng về cấu trúc cấu kiện và hiện có hơn 200 kỹ sư đang nỗ lực khắc phục hậu quả, song hãng chưa thể đưa ra bất kỳ dự báo nào về thời điểm có thể tái khởi động dây chuyền.

“Quý đầu tiên của năm tài chính này đang trở nên thách thức và nghiệt ngã hơn rất nhiều so với các kịch bản dự phòng trước đây của Phố Wall. Doanh số sụt giảm diện rộng kết hợp với cú sốc địa chất đang buộc giới đầu tư phải chuẩn bị tâm lý cho một giai đoạn suy thoái dài hơi của gã khổng lồ ô tô Nhật Bản,” ông Christopher Richter, chuyên gia phân tích ngành ô tô tại tổ chức CLSA, nhận định.

Trước mắt, giới đầu tư quốc tế đang theo dõi sát sao liệu ban lãnh đạo Toyota có đưa ra quyết định cắt giảm mục tiêu lợi nhuận hoạt động 3 nghìn tỷ yên đặt ra cho toàn bộ năm tài chính hiện tại hay không, khi các biến số về chi phí nguyên vật liệu và hậu quả từ trận động đất đang che mờ hoàn toàn triển vọng phục hồi của hãng.