Danhgiasan.com – Trong bối cảnh lo ngại về làn sóng AI làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính, các nhà đầu tư đang tìm đến các tài sản trú ẩn truyền thống như trái phiếu Chính phủ Mỹ, USD, franc Thụy Sĩ và Yên Nhật. Tuy nhiên, vàng lại đi ngược xu hướng khi liên tục chịu áp lực bán, làm dấy lên nghi vấn về khả năng bảo toàn giá trị của kim loại quý này.
Vàng không còn là lựa chọn hàng đầu khi thị trường bất ổn
Những lo ngại về tính bền vững và khả năng sinh lời của làn sóng đầu tư AI đã khiến S&P 500 và Nasdaq rời khỏi các mức đỉnh lịch sử. Trước rủi ro trên thị trường cổ phiếu, dòng tiền bắt đầu dịch chuyển sang những tài sản được xem là an toàn hơn, gồm trái phiếu Chính phủ Mỹ, đồng USD, franc Thụy Sĩ và Yên Nhật.
Trái lại, vàng không thu hút được lực mua đáng kể. Trong phiên 30/10, giá kim loại quý này thậm chí giảm xuống dưới 4.000 USD/ounce, chạm mức thấp nhất trong một năm. Diễn biến này diễn ra bất chấp nhiều yếu tố thường hỗ trợ vàng: chứng khoán suy yếu, chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp gia tăng, lợi suất trái phiếu đi xuống và kỳ vọng Mỹ tăng lãi suất suy giảm.
Sức ép còn đến từ thị trường tiền số. Bitcoin tiếp tục giảm giá trong bối cảnh sàn Binance vừa hứng chịu vụ tấn công mạng gây thiệt hại khoảng 6,3 tỷ USD, được đánh giá là một trong những vụ đánh cắp tài sản tài chính lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, những bất ổn này vẫn không giúp vàng phục hồi rõ rệt.
Ngay cả cuộc xung đột kéo dài tám tháng giữa Mỹ và Iran cũng chưa thể củng cố vai trò trú ẩn của kim loại quý. Điều này cho thấy vàng đang gặp khó khăn trong việc duy trì những đặc tính phòng ngừa rủi ro và lạm phát vốn gắn liền với tài sản này.
Từ tài sản trú ẩn đến công cụ đầu cơ
Trong những năm gần đây, các ngân hàng trung ương liên tục gia tăng dự trữ vàng. Theo số liệu Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) công bố ngày 27/10, lượng vàng mua vào của nhóm này tăng 42% trong quý 3, đạt 321 tấn – mức cao nhất theo quý kể từ quý 4/2024. Ba Lan và Trung Quốc là hai quốc gia dẫn đầu về hoạt động mua vàng được công bố chính thức.
Dù vậy, nhu cầu từ các ngân hàng trung ương có thể chủ yếu xuất phát từ chiến lược đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào đồng USD trước những thay đổi khó lường trong chính sách của Mỹ, thay vì phản ánh niềm tin tuyệt đối vào khả năng giữ giá của vàng.
Một nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 7/2026 cũng đặt dấu hỏi về quan niệm vàng luôn là công cụ phòng ngừa rủi ro trên thị trường chứng khoán. Theo nghiên cứu, đặc tính trú ẩn an toàn của vàng không phải lúc nào cũng phát huy tác dụng và phụ thuộc vào từng điều kiện thị trường.
Đáng chú ý, vàng đôi khi biến động giống một tài sản đầu cơ hơn là công cụ lưu giữ giá trị. Khi giá kim loại quý đạt đỉnh 5.595 USD/ounce vào tháng 1 năm nay, mức biến động thực tế trong một tuần từng tăng lên 90%, tương đương mức thường thấy ở các cổ phiếu đầu cơ theo trào lưu trên mạng xã hội.
Mối tương quan giữa vàng và chứng khoán cũng đang gia tăng. Suki Cooper và Steven Englander thuộc Standard Chartered ước tính hệ số tương quan giữa vàng và S&P 500, tính theo bình quân trượt ba tháng, đã lên 0,48. Trong khi đó, hệ số tương quan trong một tháng đạt 0,69. Điều này cho thấy giá vàng ngày càng có xu hướng biến động cùng chiều với thị trường cổ phiếu, thay vì đóng vai trò đối trọng như kỳ vọng.
Vàng có cơ hội phục hồi sau đợt bán tháo?
Sau khi tăng 65% trong năm ngoái, vàng đã trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh trong năm nay. Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào Iran ngày 28/02, giá kim loại quý đã mất khoảng 25% giá trị. Đà tăng của giá năng lượng cùng kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn đã làm giảm sức hấp dẫn của vàng – tài sản không mang lại lợi suất.
Tính từ đầu năm, vàng giảm 9%, trở thành nhóm tài sản có hiệu suất kém nhất trong danh sách 14 nhóm tài sản lớn do Bank of America theo dõi, xét theo lợi suất bằng USD. Mức giảm này thậm chí còn sâu hơn diễn biến của trái phiếu Chính phủ, dù chỉ vài tuần trước, trái phiếu từng mang lại mức lợi suất cao nhất trong 25 năm.
Tuy nhiên, đợt bán tháo mạnh cũng khiến vàng trở thành một trong những tài sản có dấu hiệu bán quá mức rõ rệt nhất. Theo bảng xếp hạng của Bank of America, giá vàng tính bằng USD hiện thấp hơn khoảng 10% so với đường trung bình động 200 ngày. Mức chênh lệch này lớn gấp khoảng năm lần so với trái phiếu Chính phủ. Tình trạng bán quá mức của vàng cũng tương đương một số thị trường như cổ phiếu Trung Quốc và Brazil.
Nếu giá cả có xu hướng quay về mức trung bình dài hạn, vàng có thể đứng trước cơ hội phục hồi. Tuy nhiên, việc kích hoạt một nhịp tăng mới không đơn giản, đặc biệt nếu thị trường chứng khoán tiếp tục suy yếu.
Trong trường hợp cổ phiếu giảm mạnh khiến nhà đầu tư cần bổ sung tiền mặt, vàng có thể bị bán ra để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, thay vì được mua vào như một tài sản phòng thủ. Trong báo cáo hôm thứ Sáu, Englander và Cooper nhận định rằng trong ngắn hạn, vai trò cung cấp thanh khoản của vàng cùng nhu cầu nắm giữ tiền mặt có thể lấn át chức năng trú ẩn an toàn của kim loại quý.
Diễn biến này đặt ra câu hỏi lớn đối với thị trường: Liệu vàng có còn là nơi trú ẩn đáng tin cậy khi bất ổn tài chính gia tăng, hay đang dần trở thành một tài sản chịu tác động mạnh từ tâm lý đầu cơ và nhu cầu thanh khoản?
TUYÊN BỐ MIỄN TRÁCH NHIỆM: Giao dịch ngoại hối (Forex), hàng hóa và các sản phẩm tài chính khác có mức độ rủi ro cao và không phù hợp với tất cả nhà đầu tư. Bạn có thể mất toàn bộ số vốn đã đầu tư. Nội dung trên website danhgiasan.com chỉ mang tính chất thông tin và tham khảo, không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng và tham khảo chuyên gia tài chính độc lập trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào. Danhgiasan.com không chịu trách nhiệm về bất kỳ tổn thất tài chính nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trên website.