Xuất khẩu Trung Quốc tăng 36,3%, làn sóng hàng hóa AI thúc đẩy thương mại

Kim ngạch xuất khẩu Trung Quốc tăng 36,3% trong tháng 9/2026 so với cùng kỳ năm ngoái, tính theo USD, vượt xa kỳ vọng thị trường. Kết quả này chủ yếu nhờ nhu cầu đối với các sản phẩm điện tử phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cho thấy thương mại tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, giữa lúc căng thẳng với các đối tác thương mại ngày càng gia tăng.

Xuất khẩu Trung Quốc tăng

Theo số liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/10, mức tăng xuất khẩu tháng 9 cao hơn đáng kể so với mức 25% của tháng 8 và dự báo 25,7% của giới phân tích. Đây cũng là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ giai đoạn tháng 1-2/2021, khi xuất khẩu tăng 60,2% trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Trung Quốc thường gộp số liệu của hai tháng đầu năm do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Đà tăng trưởng xuất khẩu giúp thặng dư thương mại của Trung Quốc trong 9 tháng đầu năm đạt 938,1 tỷ USD, cao hơn mức 875,1 tỷ USD cùng kỳ năm 2025. Nếu xu hướng này tiếp diễn, thặng dư thương mại cả năm có thể vượt kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD được thiết lập năm ngoái.

Tuy nhiên, lượng hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu ngày càng lớn cũng khiến nhiều đối tác lo ngại. Các nền kinh tế này cho rằng hàng nhập khẩu giá rẻ có thể gây sức ép lên doanh nghiệp nội địa, làm suy yếu năng lực sản xuất và ảnh hưởng đến việc làm.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của Trung Quốc tăng 31% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 28,2% của tháng 8 và dự báo 25% của các nhà phân tích. Chi phí nhập khẩu tăng một phần do giá dầu đi lên.

Số liệu thương mại được công bố sau khi Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đạt thỏa thuận về hạn ngạch nhập khẩu xe hybrid Trung Quốc vào tuần trước. Trong năm 2025, thặng dư thương mại của Trung Quốc với EU đạt gần 1 tỷ euro mỗi ngày và tiếp tục mở rộng kể từ đó. Ô tô và máy móc là hai nhóm hàng đóng góp đáng kể vào chênh lệch thương mại này.

Xuất khẩu bù đắp sức cầu trong nước suy yếu

Thương mại quốc tế đang trở thành điểm tựa quan trọng của kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh tiêu dùng nội địa chưa phục hồi mạnh và thị trường bất động sản tiếp tục chịu ảnh hưởng từ đợt suy thoái kéo dài.

Trong quý 2/2026, GDP Trung Quốc tăng 4,3%, thấp hơn mức sàn 4,5% trong mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 4,5-5%. Số liệu GDP quý 3 dự kiến được công bố vào thứ Hai tuần tới, qua đó cung cấp thêm thông tin về sức khỏe nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Wang Jun, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, cho biết hoạt động thương mại trong 9 tháng đầu năm đã đóng góp đáng kể cho thương mại và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Dù vậy, ông cảnh báo xung đột địa chính trị đang làm gián đoạn trật tự kinh tế và thương mại quốc tế, trong khi xu hướng bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương tiếp tục gia tăng. Bất chấp những trở ngại này, ông Wang dự báo thương mại Trung Quốc vẫn có thể duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Chi phí năng lượng gây áp lực lên lạm phát

Trong khi xuất khẩu ghi nhận kết quả tích cực, các chỉ số giá cả tại Trung Quốc cũng tăng lên. Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, CPI tháng 9 tăng 0,9% so với cùng kỳ năm trước, nhỉnh hơn mức 0,8% của tháng 8. Trong khi đó, giá sản xuất tăng 5%, cao hơn mức 3,8% của tháng trước.

Giới phân tích cho rằng đà tăng này, đặc biệt ở giá tại cổng nhà máy, chủ yếu phản ánh chi phí năng lượng và nhiên liệu hóa thạch leo thang do khủng hoảng Trung Đông, thay vì nhu cầu tiêu dùng trong nước cải thiện rõ rệt.

Trước khi dữ liệu được công bố, Goldman Sachs nhận định giá dầu tăng có thể tiếp tục tạo áp lực lên CPI, trong khi giá nguyên liệu và hàng hóa cơ bản đi lên sẽ thúc đẩy chỉ số giá sản xuất (PPI). Điều này cho thấy chi phí đầu vào đang trở thành yếu tố quan trọng đối với diễn biến lạm phát của Trung Quốc trong thời gian tới.