Hoạt động sản xuất Mỹ bứt phá lên đỉnh 4 năm – ngày 04/08/2026

Hoạt động sản xuất tại Mỹ trong tháng 7 đã tăng trưởng lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022 nhờ làn sóng đơn đặt hàng mới bùng nổ, kéo theo sự phục hồi nhân sự mạnh mẽ tại các nhà máy. 

Tuy nhiên, bức tranh kinh tế vĩ mô vẫn bị bao trùm bởi gam màu xám khi cuộc chiến tranh kéo dài ở Trung Đông tiếp tục làm đứt gãy chuỗi cung ứng và đẩy chi phí nguyên liệu đầu vào leo thang, củng cố thêm dư địa cho một đợt tăng lãi suất mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Theo báo cáo do Viện Quản lý Cung ứng (ISM) công bố ngày thứ Hai, chỉ số PMI ngành sản xuất của Mỹ đã vọt lên mức 55,6 trong tháng 7 – cột mốc cao nhất kể từ tháng 5/2022 – vượt xa mức 53,3 của tháng 6 cũng như con số dự báo 54,0 từ giới kinh tế học. 

Sự bứt tốc của ngành sản xuất, vốn gánh vác khoảng 9,4% quy mô nền kinh tế Mỹ, bắt nguồn từ việc các doanh nghiệp đẩy mạnh gom hàng tích trữ để né đợt tăng giá tiếp theo và phòng ngừa nguy cơ thiếu hụt nguồn cung do chiến tranh. Bên cạnh đó, cơn sốt hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ cũng tạo xung lực cực lớn cho phân khúc công nghệ, giúp xoa dịu phần nào tác động tiêu cực từ các sắc thuế nhập khẩu.

Điểm sáng lớn nhất trong báo cáo của ISM là sự trỗi dậy của thị trường lao động công nghiệp. Chỉ số việc làm ngành sản xuất đã bật tăng lên 52,8 – mức cao nhất kể từ tháng 8/2022 – chính thức chấm dứt chuỗi 33 tháng suy thoái và thu hẹp nhân sự liên tiếp. Số lượng đơn đặt hàng mới tăng lên 56,7 cùng đơn hàng xuất khẩu cải thiện đã buộc 60% doanh nghiệp tham gia khảo sát phải mở rộng quy mô tuyển dụng. 

Tuy nhiên, đà phục hồi đang va phải bức tường cản trở từ khâu giao vận khi chỉ số thời gian giao hàng của nhà cung ứng vọt lên 58,9, phản ánh tình trạng tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng tại các điểm nghẽn hàng hải chiến lược như Biển Đỏ, eo biển Hormuz và kênh đào Suez.

Dù chỉ số chung tăng vọt, tâm lý của các lãnh đạo doanh nghiệp lại ghi nhận sự tiêu cực áp đảo. Bà Susan Spence, Chủ tịch Ủy ban Khảo sát Kinh doanh Sản xuất của ISM, cho biết có tới 62% phản hồi mang sắc thái quan ngại, trong đó biến động giá cả và cuộc chiến Mỹ – Iran là hai chủ đề thống trị. Giới quản lý nhà máy tại các ngành kim loại, thiết bị điện và hóa chất đồng loạt than phiền về tình trạng chi phí vận tải biển lẫn đường bộ tăng vọt, thời gian giao hàng kéo dài thậm chí còn tồi tệ và khó kiểm soát hơn cả giai đoạn đại dịch COVID-19. Cuộc đua giành giật các linh kiện bán dẫn, mạch tích hợp và khoáng sản đất hiếm phục vụ hạ tầng AI càng làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguyên liệu toàn cục.

Trạng thái thắt chặt nguồn cung đã giữ chỉ số giá nguyên liệu đầu vào ở mức rất cao là 71,1. Giới phân tích lưu ý rằng mức hạ nhiệt nhẹ của chỉ số giá trong tháng trước chỉ phản ánh đợt giảm giá dầu ngắn hạn khi xuất hiện thông tin về một thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, khi các cuộc đàm phán Mỹ – Iran rơi vào ngõ cụt và giá dầu bùng nổ trở lại trong tháng này, áp lực lạm phát tại cổng nhà máy sẽ lập tức gia tăng trở lại.

“Toàn bộ chi phí nguyên vật liệu và vận tải leo thang do giá dầu tăng vọt sẽ nhanh chóng được các nhà sản xuất chuyển giao sang giá bán cho người tiêu dùng cuối cùng. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chắc chắn không thể khoanh tay đứng nhìn trước làn sóng lạm phát hàng hóa này,” ông Carl Weinberg, Nhà kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, phân tích.

Tình thế hiện tại đang đặt Fed vào chân tường. Sau khi quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% – 3,75% trong cuộc họp tuần trước bất chấp sự phản đối của 3 thành viên muốn tăng lãi suất, các nhà hoạch định chính sách tại Washington đang đối mặt với rủi ro lạm phát bùng phát trở lại. 

Chuyên gia Matthew Martin từ Oxford Economics nhận định, khi nhu cầu AI vẫn lên cao trào và chuỗi cung ứng toàn cầu chưa thể bình thường hóa do xung đột kéo dài, áp lực chi phí dai dẳng này sẽ là ngòi nổ buộc Fed phải đưa ra quyết định tăng thêm 25 điểm cơ bản ngay trong cuộc họp chính sách tháng 9 tới.